Πέμπτη 11 Φεβρουαρίου 2021

 

Οι χρόνοι του ρήματος

Οι χρόνοι του ρήματος είναι τριών ειδών: παροντικοί, παρελθοντικοί και

μελλοντικοί.

Παροντικοί χρόνοι

Οι χρόνοι του ρήματος που φανερώνουν ότι κάτι γίνεται τώρα, δηλαδή στο

παρόν, λέγονται παροντικοί και είναι ο ενεστώτας και ο παρακείμενος.

Ενεστώτας: φανερώνει ότι κάτι γίνεται τώρα, εξακολουθητικά ή

επαναλαμβάνεται.

π.χ. Τα παιδιά παίζουν.

Παρακείμενος: φανερώνει κάτι που έχει γίνει στο παρελθόν και τώρα είναι

τελειωμένο.

π.χ. Τα παιδιά έχουν παίξει.

Παρελθοντικοί χρόνοι

Οι χρόνοι του ρήματος που φανερώνουν ότι κάτι έχει γίνει στο παρελθόν

λέγονται παρελθοντικοί και είναι ο παρατατικός, ο αόριστος και ο

υπερσυντέλικος.

Παρατατικός: φανερώνει κάτι που γινόταν στο παρελθόν (συνέχεια)

εξακολουθητικά ή με επαναλήψεις.

π.χ. Τα παιδιά έπαιζαν όλο το απόγευμα.

Αόριστος: φανερώνει κάτι που έγινε στο παρελθόν και φαίνεται σαν να έγινε

σε μια στιγμή.

π.χ. Χθες τα παιδιά έπαιξαν ποδόσφαιρο.

Υπερσυντέλικος: φανερώνει κάτι που έγινε στο παρελθόν και είχε

τελειώσει πριν γίνει κάτι άλλο.

π.χ. Τα παιδιά είχαν τελειώσει πριν χτυπήσει το κουδούνι.

Μελλοντικοί χρόνοι

Οι χρόνοι του ρήματος που φανερώνουν ότι κάτι θα γίνει στο μέλλον

λέγονται μελλοντικοί και είναι ο εξακολουθητικός μέλλοντας, στιγμιαίος

μέλλοντας και συντελεσμένος μέλλοντας.

Εξακολουθητικός μέλλοντας: φανερώνει κάτι που θα γίνεται στο μέλλον

εξακολουθητικά ή με επαναλήψεις.

π.χ. Θα είμαι στο σπίτι όλο το βράδυ.

Στιγμιαίος μέλλοντας: φανερώνει κάτι που θα γίνει στο μέλλον και

φαίνεται σαν να πρόκειται να γίνει σε μια στιγμή.

π.χ. Θα παίξεις μόνο όταν τελειώσεις τα μαθήματά σου.

Συντελεσμένος μέλλοντας: φανερώνει κάτι που θα έχει τελειώσει στο

μέλλον πριν αρχίσει κάτι άλλο.

π.χ. Το βράδυ θα έχω τελειώσει την εργασία.

Κυριακή 20 Δεκεμβρίου 2020

 Οι κτητικές αντωνυμίες

Οι αντωνυμίες που φανερώνουν σε ποιον ανήκει κάτι λέγονται κτητικές.

π.χ. Το βιβλίο είναι δικό μου.

Οι γονείς σου.

Το δικό σας αυτοκίνητο.

α) Κτητικές αντωνυμίες είναι οι αδύνατοι τύποι της προσωπικής

αντωνυμίας στη γενική χωρίς τόνο: μου, σου, του, της, του, μας, σας, τους.

Οι τύποι αυτοί χρησιμοποιούνται όταν θέλουμε απλώς να πούμε πως κάτι

ανήκει σε κάποιον.

π.χ. Οι τσάντες τους.

Οι φίλοι μας.

β) Όταν θέλουμε να τονίσουμε καλύτερα τον κτήτορα, χρησιμοποιούμε το

επίθετο δικός, δική, δικό με τους αδύνατους τύπους της προσωπικής

αντωνυμίας στη γενική.

π.χ. Το φταίξιμο είναι δικό σου, όχι δικό μου.

Του δικού της σπιτιού.

Τα δικά σας παιδιά.


🔘  Για να μην μπερδεύουμε τους αδύνατους τύπους της κτητικής αντωνυμίας με τους αδύνατους τύπους προσωπικής αντωνυμίας που είναι όμοιοι, αρκεί να θυμόμαστε ότι οι αδύνατοι τύποι της προσωπικής αντωνυμίας συνοδεύουν ρήματα και είτε βρίσκονται μπροστά είτε πίσω από αυτά, ενώ οι αδύνατοι τύποι της κτητικής αντωνυμίας μπαίνουν μετά τα ουσιαστικά.

π.χ. Μου μίλησες; (προσωπική αντωνυμία)

Φέρε μας λίγο νερό. (προσωπική αντωνυμία)

Η τσάντα μου. (κτητική αντωνυμία)

Το σπίτι μας. (κτητική αντωνυμία)

Τρίτη 8 Δεκεμβρίου 2020

                           Ένα χιονισμένο τοπίο

👉   Πού είναι το τοπίο

👉  Με ποιους πήγα εκεί και γιατί πήγα

👉  Πώς είναι το τοπίο, κάποιο περιστατικό που συνέβη εκεί

👉  Σκέψεις, συναισθήματα και εντυπώσεις που μου δημιούργησε το τοπίο 

Γράφω σε τέσσερις παραγράφους, χρησιμοποιώ ρήματα σε παρελθοντικούς χρόνους,

εμπλουτίζω το κείμενο με επίθετα, προσέχω την ορθογραφία!!!! 


Πέμπτη 3 Δεκεμβρίου 2020

 Ο αόριστος και ο παρατατικός στην ενεργητική φωνή

Οι χρόνοι του ρήματος που φανερώνουν ότι κάτι έχει γίνει στο παρελθόν

λέγονται παρελθοντικοί και είναι ο παρατατικός, ο αόριστος και ο

υπερσυντέλικος.

Τα ρήματα που μας δείχνουν τι έγινε στο παρελθόν σε μια στιγμή λέμε ότι

είναι σε χρόνο αόριστο.

π.χ. Χτες τα παιδιά έπαιξαν ποδόσφαιρο.

Χτύπησε το πόδι του στο τραπέζι.

Τα ρήματα που μας δείχνουν τι γίνονταν στο παρελθόν συνέχεια λέμε ότι

είναι σε χρόνο παρατατικό.

π.χ. Τα παιδιά έπαιζαν ποδόσφαιρο όλο το απόγευμα.

Χτες έγραφα τις ασκήσεις των αγγλικών.

                                       Παρατατικός                                        Αόριστος

εγώ                                  έ – παι - ζα                                        έ – παι - ξα

εσύ                                  έ – παι - ζες                                       έ – παι - ξες

αυτός, αυτή, αυτό           έ – παι - ζε                                         έ – παι - ξε

εμείς                               παίζα - με                                          παίξα - με

εσείς                               παίζα - τε                                           παίξα - τε             

αυτοί, αυτές, αυτά         έ – παι - ζαν                                      έ – παι - ξαν


Τι να προσέξω στην ορθογραφία!!!

Τα ρήματα που τελειώνουν σε –ώνω σχηματίζουν τον

αόριστο σε – ώσα.

π.χ. μεγαλώνω – μεγάλωσα

Τα ρήματα που τελειώνουν σε –ίζω σχηματίζουν αόριστο

με ι.

π.χ. ποτίζω – πότισα

Ε ξ α ι ρ ο ύ ν τ α ι τα: αθροίζω – άθροισα, δανείζω – δάνεισα, δακρύζω –

δάκρυσα κλπ.

Τα ρήματα που τελειώνουν σε –ήνω, -ύνω, και –είνω σχηματίζουν

αόριστο σε –ησα, -υσα και –εισα.

π.χ. αφήνω – άφησα

στήνω – έστησα

ντύνω – έντυσα

χύνω – έχυσα

κλείνω – έκλεισα

Τα ρήματα που τονίζονται στην λήγουσα σχηματίζουν αόριστο σε –ήσα.

π.χ. ρωτώ – ρώτησα, συναντώ – συνάντησα

Ε ξ α ι ρ ο ύ ν τ α ι τα: μεθώ – μέθυσα και μηνώ – μήνυσα

Τα ρήματα που τελειώνουν σε -αίνω σχηματίζουν αόριστο σε :

-υνα : π.χ. ακριβαίνω – ακρίβυνα

-ηκα: π.χ. ανεβαίνω – ανέβηκα

-ησα: π.χ. βλασταίνω – βλάστησα

Τα ρήματα που έχουν στο θέμα τους δύο λ στον αόριστο γράφονται με ένα

λ.

π.χ. σφάλλω – έσφαλα, καταβάλλω – κατέβαλα

Τα ρήματα που τελειώνουν σε –έλνω και –έρνω σχηματίζουν τον αόριστο

σε –ειλα και –ειρα.

π.χ. στέλνω – έστειλα, γέρνω – έγειρα

Ε ξ α ι ρ ε ί τ α ι το σέρνω – έσυρα

                            Σχηματισμός αορίστου ανώμαλων ρημάτων

                    Ενεστώτας                                                 Αόριστος

                     ανεβαίνω                                                  ανέβηκα

                     κατεβαίνω                                                κατέβηκα

                     μπαίνω                                                      μπήκα

                     βγαίνω                                                      βγήκα 

                    πηγαίνω                                                     πήγα

                    έρχομαι                                                      ήρθα

                    μένω                                                          έμεινα

                    φεύγω                                                       έφυγα

                    πλένω                                                        έπλυνα

                    βρίσκω                                                      βρήκα

                    βλέπω                                                       είδα

                    λέω                                                           είπα

                   πίνω                                                          ήπια

                   παίρνω                                                      πήρα

                   τρώω                                                         έφαγα

Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2020

 Κλίση ουδέτερων ουσιαστικών σε –ο

                                                     Ενικός αριθμός

ονομαστική     το βουνό            το πιάτο           το άτομο              το λυκόσκυλο

γενική             του βουνού         του πιάτου      του ατόμου          του λυκόσκυλου

αιτιατική         το βουνό             το πιάτο         το άτομο              το λυκόσκυλο

κλητική            - βουνό              - πιάτο           - άτομο                - λυκόσκυλο

                                                   Πληθυντικός αριθμός

ονομαστική    τα βουνά            τα πιάτα          τα άτομα            τα λυκόσκυλα

γενική            των βουνών        των πιάτων     των ατόμων       των λυκόσκυλων

αιτιατική        τα βουνά            τα πιάτα          τα άτομα            τα λυκόσκυλα

κλητική          - βουνά               - πιάτα            - άτομα              - λυκόσκυλα


Τι να προσέξω στην ορθογραφία!!!

Τα ουδέτερα ουσιαστικά που τελειώνουν σε –ο

γράφονται με o.

π.χ. το δέντρο, το άλογο, το χωριό


Ουδέτερα ουσιαστικά σε –ι

Τα ουδέτερα ουσιαστικά – οξύτονα και παροξύτονα- που τελειώνουν σε –ι

γράφονται με ι.

Ε ξ α ι ρ ο ύ ν τ α ι το βράδυ, το οξύ, το δάκρυ, το στάχυ, το δόρυ, το δίχτυ.

                                                Ενικός αριθμός

ονομαστική        το βράδυ           το δάκρυ            το δόρυ              το δίχτυ

γενική                 του βραδιού     του δακρύου      του δόρατος       του διχτυού

αιτιατική             το βράδυ          το δάκρυ            το δόρυ              το δίχτυ

κλητική              - βράδυ             - δάκρυ               - δόρυ                - δίχτυ

                                                Πληθυντικός αριθμός

ονομαστική         τα βράδια       τα δάκρυα          τα δόρατα           τα δίχτυα

γενική                 των βραδιών   των δακρύων     των δοράτων       των διχτυών

αιτιατική             τα βράδια       τα δάκρυα          τα δόρατα            τα δίχτυα

κλητική               - βράδια         - δάκρυα             - δόρατα              - δίχτυα


Τα ουδέτερα ουσιαστικά σε –ι που έχουν φωνήεν πριν από την κατάληξη

παίρνουν το σύμφωνο γ πριν από το ι σε όλες τις πτώσεις που δε τελειώνουν

σε ι.

π.χ. το τσάι – του τσαγιού

το ρολόι – του ρολογιού

Όλα τα ουδέτερα σε –ι τονίζονται στη λήγουσα στη γενική ενικού και

πληθυντικού αριθμού.

π.χ. το κρασί – του κρασιού, τα κρασιά – των κρασιών

το τραγούδι – του τραγουδιού, τα τραγούδια – των τραγουδιών

Τα ουδέτερα ουσιαστικά που είναι υποκοριστικά και έχουν κατάληξη –άκι και

–ούλι δε σχηματίζουν γενική ούτε στον ενικό ούτε στον πληθυντικό αριθμό.


                                                               Ενικός αριθμός

ονομαστική          το κρασί           το τραγούδι          το σκυλάκι           το μικρούλι

γενική                  του κρασιού     του τραγουδιού    του -                      του -

αιτιατική             το κρασί           το τραγούδι           το σκυλάκι            το μικρούλι

κλητική               - κρασί             - τραγούδι             - σκυλάκι               - μικρούλι

                                                          Πληθυντικός αριθμός

ονομαστική          τα κρασιά        τα τραγούδια        τα σκυλάκια         τα μικρούλια

γενική                  των κρασιών    των τραγουδιών   των -                     των -

αιτιατική              τα κρασιά        τα τραγούδια       τα σκυλάκια         τα μικρούλια

κλητική                - κρασιά           - τραγούδια          - σκυλάκια           - μικρούλια


Ορθογραφία των ρημάτων σε –ίζω

Τα ρήματα που τελειώνουν σε –ίζω γράφονται με ι.

π.χ. αρχίζω, χτενίζω, καθαρίζω

Υπάρχουν όμως και κάποια ρήματα που δε γράφονται με ι.

Ε ξ α ι ρ ο ύ ν τ α ι λοιπόν τα :

δακρύζω, συγχύζω, γογγύζω, κελαρύζω, αναβλύζω, κατακλύζω, δανείζω,

αθροίζω, πήζω, πρήζω.


Τα ρήματα που τελειώνουν σε –ώνω γράφονται με δύο ω.

π.χ. τεντώνω, απλώνω, μαλώνω

Όλα τα ρήματα στην ενεργητική φωνή έχουν κατάληξη –ω.

Το ω της κατάληξης –ώνω ταξιδεύει σε όλες της λέξης της ίδιας

οικογένειας.

π.χ. στρώνω – στρώμα – στρώσιμο

ανακυκλώνω – ανακύκλωση – ανακυκλωμένο.










Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2020

 Συλλαβισμός

Κάθε λέξη αποτελείται από μικρότερα γράμματα που λέγονται συλλαβές.

π.χ. πα–τέ-ρας

Ο χωρισμός μιας λέξης σε συλλαβές λέγεται συλλαβισμός.

Ο χωρισμός των λέξεων σε συλλαβές γίνεται με βάση κάποιους κανόνες,

τους κανόνες συλλαβισμού.

Κανόνες συλλαβισμού

• Ένα φωνήεν μπορεί ν’ αποτελεί μόνο του μια συλλαβή σε μια λέξη.

π.χ. ά-νε-μος, γρα-φεί-ο

• Δύο συνεχόμενα φωνήεντα χωρίζονται.

π.χ. α-ε-τός, ή-ρω-ας

• Ένα σύμφωνο, όταν βρίσκεται ανάμεσα σε δύο φωνήεντα, πηγαίνει

στο δεύτερο φωνήεν.

π.χ. α-γά-πη, έ-χω

• Δύο όμοια σύμφωνα χωρίζονται.

π.χ. κόκ-κι-νο, μέ-λισ-σα

• Δύο σύμφωνα δεν χωρίζονται αν αρχίζει από αυτά ελληνική λέξη.

π.χ. έ-πι-πλο, ά-στε-ρι

Αν όμως δεν αρχίζει ελληνική λέξη από αυτά τότε χωρίζονται

π.χ. πόρ- τα, στιγ-μη

• Το ίδιο συμβαίνει και όταν έχουμε τρία σύμφωνα στη σειρά. Cεν

χωρίζονται όταν αρχίζει ελληνική λέξη από τα δύο πρώτα.

π.χ. α- στρα-πή, ε-χθρός

Αλλά αν δεν αρχίζει ελληνική λέξη από τα δύο πρώτα σύμφωνα,

χωρίζονται.

π.χ. άν-θρω-πος, Νο-έμ-βρι-ος

• Τα δίψηφα φωνήεντα (αι, ει, οι, ου, υι), οι σύνδεσμοι αυ και ευ, τα

δίψηφα σύμφωνα (μπ, ντ, γκ, τα, τζ), οι δίφθογγοι (αη, οη, άι, όι)

και οι καταχρηστικοί δίφθογγοι (ια, ιο, ιου, ειος, εια, ειο, οιος, οια,

οιο, υα, υου) δε χωρίζονται.

π.χ. παι-δεί-α, ναυ-τι-κό, τα-μπέ-λα, κε-λαη-δά, κά-ποιος, λα-λιά,

γυά-λα, στα-χυού

Οι σύνθετες λέξεις χωρίζονται όπως και οι απλές!!!

π.χ. κα-τέ-χω, ε-πί-λο-γος

  Κατηγορούμενο Σε κάποιες προτάσεις υπάρχει μια λέξη, η οποία φανερώνει μια ιδιότητα που αποδίδεται στο  υποκείμενο . Αυτή η λέξη είναι το ...