Ερωτηματικές αντωνυμίες

Ερωτηματικές ονομάζονται οι αντωνυμίες που χρησιμοποιούνται, όταν θέλουμε να ρωτήσουμε κάτι. Η χρήση τους είναι πολύ συχνή στον προφορικό λόγο, κυρίως σε κειμενικά είδη που περιέχουν πολλές ερωτήσεις (συνεντεύξεις, ερωταποκρίσεις κτλ.).

α) Τι (άκλιτο): π.χ. Τι κάνεις;
β) Ποιος, ποια, ποιο: π.χ. Ποια άσκηση έχουμε σήμερα; Κλίνεται όπως το επίθετο γλυκός, -ιά, -ό 

 

Ενικός αριθμός				Πληθυντικός αριθμός
	Αρσενικό	Θηλυκό	Ουδέτερο	Αρσενικό	Θηλυκό	Ουδέτερο
Ονομ.	ποιος	ποια	ποιο	ποιοι	ποιες	ποια
Γεν.	ποιου	ποιας	ποιου	ποιων	ποιων	ποιων
Αιτ.	ποιον	ποια(ν)	ποιο	ποιους	ποιες	ποια

γ) Πόσος, πόση, πόσο: κλίνεται όπως το επίθετο ελεύθερος, -η, -ο  π.χ. Πόσα μολύβια έχεις στην τσάντα σου;

 

 

ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ:

 

Το ουδέτερο της ερωτηματικής αντωνυμίας ποιος, ποια, ποιο γράφεται με οι (ποιο), ενώ το ποσοτικό επίρρημα πιο με ι, π.χ.

 – Ποιο τραγούδι ακούς; 

– Το πιο ωραίο.

 

 

 

Δεικτικές αντωνυμίες

 Δεικτικές αντωνυμίες ονομάζονται αυτές που χρησιμοποιούνται για να δείξουμε κάτι. Χρησιμοποιούνται πολύ συχνά τόσο στον προφορικό όσο και στον γραπτό λόγο για να δείξουν – ανάλογα με τον τύπο της αντωνυμίας– πολύ κοντινά, κοντινά ή και μακρινά πρόσωπα, ζώα, πράγματα και καταστάσεις.

α) Αυτός, αυτή, αυτό, που χρησιμοποιείται για κοντινά πρόσωπα ή πράγματα  π.χ. Πήρε αυτά τα βιβλία και έφυγε.
β) (Ε)Τούτος, (ε)τούτη, (ε)τούτο, που χρησιμοποιείται για πολύ κοντινά πρόσωπα ή πράγματα.
γ) Εκείνος, εκείνη, εκείνο, που χρησιμοποιείται για πρόσωπα ή πράγματα που βρίσκονται μακριά.
δ) Τέτοιος, τέτοια, τέτοιο, που χρησιμοποιείται για να δηλωθεί μια ποιότητητα.
ε)Τόσος, τόση, τόσο, που χρησιμοποιείται για να δηλωθεί μια ποσότητα.

Όλες οι δεικτικές αντωνυμίες κλίνονται σύμφωνα με το επίθετο ελεύθερος, -η, -ο εκτός από την αντωνυμία τέτοιος, τέτοια, τέτοιο, που κλίνεται σύμφωνα με το επίθετο τίμιος, -α, -ο 

 

Δεκαδικοί αριθμοί

http://users.sch.gr/enoch/mathg/36/index.html

 

Οι χρόνοι του ρήματος

Οι χρόνοι του ρήματος είναι τριών ειδών: παροντικοί, παρελθοντικοί και

μελλοντικοί.

Παροντικοί χρόνοι

Οι χρόνοι του ρήματος που φανερώνουν ότι κάτι γίνεται τώρα, δηλαδή στο

παρόν, λέγονται παροντικοί και είναι ο ενεστώτας και ο παρακείμενος.

Ενεστώτας: φανερώνει ότι κάτι γίνεται τώρα, εξακολουθητικά ή

επαναλαμβάνεται.

π.χ. Τα παιδιά παίζουν.

Παρακείμενος: φανερώνει κάτι που έχει γίνει στο παρελθόν και τώρα είναι

τελειωμένο.

π.χ. Τα παιδιά έχουν παίξει.

Παρελθοντικοί χρόνοι

Οι χρόνοι του ρήματος που φανερώνουν ότι κάτι έχει γίνει στο παρελθόν

λέγονται παρελθοντικοί και είναι ο παρατατικός, ο αόριστος και ο

υπερσυντέλικος.

Παρατατικός: φανερώνει κάτι που γινόταν στο παρελθόν (συνέχεια)

εξακολουθητικά ή με επαναλήψεις.

π.χ. Τα παιδιά έπαιζαν όλο το απόγευμα.

Αόριστος: φανερώνει κάτι που έγινε στο παρελθόν και φαίνεται σαν να έγινε

σε μια στιγμή.

π.χ. Χθες τα παιδιά έπαιξαν ποδόσφαιρο.

Υπερσυντέλικος: φανερώνει κάτι που έγινε στο παρελθόν και είχε

τελειώσει πριν γίνει κάτι άλλο.

π.χ. Τα παιδιά είχαν τελειώσει πριν χτυπήσει το κουδούνι.

Μελλοντικοί χρόνοι

Οι χρόνοι του ρήματος που φανερώνουν ότι κάτι θα γίνει στο μέλλον

λέγονται μελλοντικοί και είναι ο εξακολουθητικός μέλλοντας, στιγμιαίος

μέλλοντας και συντελεσμένος μέλλοντας.

Εξακολουθητικός μέλλοντας: φανερώνει κάτι που θα γίνεται στο μέλλον

εξακολουθητικά ή με επαναλήψεις.

π.χ. Θα είμαι στο σπίτι όλο το βράδυ.

Στιγμιαίος μέλλοντας: φανερώνει κάτι που θα γίνει στο μέλλον και

φαίνεται σαν να πρόκειται να γίνει σε μια στιγμή.

π.χ. Θα παίξεις μόνο όταν τελειώσεις τα μαθήματά σου.

Συντελεσμένος μέλλοντας: φανερώνει κάτι που θα έχει τελειώσει στο

μέλλον πριν αρχίσει κάτι άλλο.

π.χ. Το βράδυ θα έχω τελειώσει την εργασία.

 Οι κτητικές αντωνυμίες

Οι αντωνυμίες που φανερώνουν σε ποιον ανήκει κάτι λέγονται κτητικές.

π.χ. Το βιβλίο είναι δικό μου.

Οι γονείς σου.

Το δικό σας αυτοκίνητο.

α) Κτητικές αντωνυμίες είναι οι αδύνατοι τύποι της προσωπικής

αντωνυμίας στη γενική χωρίς τόνο: μου, σου, του, της, του, μας, σας, τους.

Οι τύποι αυτοί χρησιμοποιούνται όταν θέλουμε απλώς να πούμε πως κάτι

ανήκει σε κάποιον.

π.χ. Οι τσάντες τους.

Οι φίλοι μας.

β) Όταν θέλουμε να τονίσουμε καλύτερα τον κτήτορα, χρησιμοποιούμε το

επίθετο δικός, δική, δικό με τους αδύνατους τύπους της προσωπικής

αντωνυμίας στη γενική.

π.χ. Το φταίξιμο είναι δικό σου, όχι δικό μου.

Του δικού της σπιτιού.

Τα δικά σας παιδιά.

🔘  Για να μην μπερδεύουμε τους αδύνατους τύπους της κτητικής αντωνυμίας με τους αδύνατους τύπους προσωπικής αντωνυμίας που είναι όμοιοι, αρκεί να θυμόμαστε ότι οι αδύνατοι τύποι της προσωπικής αντωνυμίας συνοδεύουν ρήματα και είτε βρίσκονται μπροστά είτε πίσω από αυτά, ενώ οι αδύνατοι τύποι της κτητικής αντωνυμίας μπαίνουν μετά τα ουσιαστικά.

π.χ. Μου μίλησες; (προσωπική αντωνυμία)

Φέρε μας λίγο νερό. (προσωπική αντωνυμία)

Η τσάντα μου. (κτητική αντωνυμία)

Το σπίτι μας. (κτητική αντωνυμία)

 

Προσωπικές Αντωνυμίες

                           Ένα χιονισμένο τοπίο

👉   Πού είναι το τοπίο

👉  Με ποιους πήγα εκεί και γιατί πήγα

👉  Πώς είναι το τοπίο, κάποιο περιστατικό που συνέβη εκεί

👉  Σκέψεις, συναισθήματα και εντυπώσεις που μου δημιούργησε το τοπίο 

Γράφω σε τέσσερις παραγράφους, χρησιμοποιώ ρήματα σε παρελθοντικούς χρόνους,

εμπλουτίζω το κείμενο με επίθετα, προσέχω την ορθογραφία!!!! 

 Ο αόριστος και ο παρατατικός στην ενεργητική φωνή

Οι χρόνοι του ρήματος που φανερώνουν ότι κάτι έχει γίνει στο παρελθόν

λέγονται παρελθοντικοί και είναι ο παρατατικός, ο αόριστος και ο

υπερσυντέλικος.

Τα ρήματα που μας δείχνουν τι έγινε στο παρελθόν σε μια στιγμή λέμε ότι

είναι σε χρόνο αόριστο.

π.χ. Χτες τα παιδιά έπαιξαν ποδόσφαιρο.

Χτύπησε το πόδι του στο τραπέζι.

Τα ρήματα που μας δείχνουν τι γίνονταν στο παρελθόν συνέχεια λέμε ότι

είναι σε χρόνο παρατατικό.

π.χ. Τα παιδιά έπαιζαν ποδόσφαιρο όλο το απόγευμα.

Χτες έγραφα τις ασκήσεις των αγγλικών.

                                       Παρατατικός                                        Αόριστος

εγώ                                  έ – παι - ζα                                        έ – παι - ξα

εσύ                                  έ – παι - ζες                                       έ – παι - ξες

αυτός, αυτή, αυτό           έ – παι - ζε                                         έ – παι - ξε

εμείς                               παίζα - με                                          παίξα - με

εσείς                               παίζα - τε                                           παίξα - τε             

αυτοί, αυτές, αυτά         έ – παι - ζαν                                      έ – παι - ξαν

Τι να προσέξω στην ορθογραφία!!!

Τα ρήματα που τελειώνουν σε –ώνω σχηματίζουν τον

αόριστο σε – ώσα.

π.χ. μεγαλώνω – μεγάλωσα

Τα ρήματα που τελειώνουν σε –ίζω σχηματίζουν αόριστο

με ι.

π.χ. ποτίζω – πότισα

Ε ξ α ι ρ ο ύ ν τ α ι τα: αθροίζω – άθροισα, δανείζω – δάνεισα, δακρύζω –

δάκρυσα κλπ.

Τα ρήματα που τελειώνουν σε –ήνω, -ύνω, και –είνω σχηματίζουν

αόριστο σε –ησα, -υσα και –εισα.

π.χ. αφήνω – άφησα

στήνω – έστησα

ντύνω – έντυσα

χύνω – έχυσα

κλείνω – έκλεισα

Τα ρήματα που τονίζονται στην λήγουσα σχηματίζουν αόριστο σε –ήσα.

π.χ. ρωτώ – ρώτησα, συναντώ – συνάντησα

Ε ξ α ι ρ ο ύ ν τ α ι τα: μεθώ – μέθυσα και μηνώ – μήνυσα

Τα ρήματα που τελειώνουν σε -αίνω σχηματίζουν αόριστο σε :

-υνα : π.χ. ακριβαίνω – ακρίβυνα

-ηκα: π.χ. ανεβαίνω – ανέβηκα

-ησα: π.χ. βλασταίνω – βλάστησα

Τα ρήματα που έχουν στο θέμα τους δύο λ στον αόριστο γράφονται με ένα

λ.

π.χ. σφάλλω – έσφαλα, καταβάλλω – κατέβαλα

Τα ρήματα που τελειώνουν σε –έλνω και –έρνω σχηματίζουν τον αόριστο

σε –ειλα και –ειρα.

π.χ. στέλνω – έστειλα, γέρνω – έγειρα

Ε ξ α ι ρ ε ί τ α ι το σέρνω – έσυρα

                            Σχηματισμός αορίστου ανώμαλων ρημάτων

                    Ενεστώτας                                                 Αόριστος

                     ανεβαίνω                                                  ανέβηκα

                     κατεβαίνω                                                κατέβηκα

                     μπαίνω                                                      μπήκα

                     βγαίνω                                                      βγήκα 

                    πηγαίνω                                                     πήγα

                    έρχομαι                                                      ήρθα

                    μένω                                                          έμεινα

                    φεύγω                                                       έφυγα

                    πλένω                                                        έπλυνα

                    βρίσκω                                                      βρήκα

                    βλέπω                                                       είδα

                    λέω                                                           είπα

                   πίνω                                                          ήπια

                   παίρνω                                                      πήρα

                   τρώω                                                         έφαγα